مرحله‌بندی سرطان پانکراس بر اساس اندازه تومور، درگیری غدد لنفاوی و وجود متاستاز دوردست انجام می‌شود و مسیر درمان را تعیین می‌کند. هرچه مرحله پایین‌تر باشد، احتمال جراحی درمان‌گر بیشتر است و نتایج طولانی‌مدت بهتر می‌شود. تیم درمان با استفاده از تصویربرداری دقیق و گاهی لاپارسکوپی تشخیصی مرحله واقعی بیماری را مشخص می‌کند.
| مرحله سرطان پانکراس | روش‌های درمان |
|---|---|
| مرحله ۱ (موضعی و کوچک) | جراحی (Whipple یا برداشتن دم پانکراس) شیمی‌درمانی پس از عمل گاهی پرتو درمانی |
| مرحله ۲ (موضعی پیشرفته) | جراحی در صورت امکان شیمی‌درمانی پرتو درمانی |
| مرحله ۳ (غیرقابل جراحی) | شیمی‌درمانی پرتو درمانی درمان تسکینی برای کاهش درد و علائم |
| مرحله ۴ (متاستاتیک) | شیمی‌درمانی مراقبت حمایتی درمان‌های هدفمند یا ایمونوتراپی در برخی موارد |
مرحله ۱ سرطان پانکراس
در مرحله یک، تومور محدود به بافت پانکراس است و به عروق بزرگ مجاور نرسیده است. در این شرایط جراحی با هدف برداشت کامل تومور گزینه اصلی محسوب می‌شود. پس از جراحی، شیمی‌درمانی کمکی برای کاهش احتمال عود پیشنهاد می‌شود. پیگیری منظم با ویزیت و تصویربرداری به‌منظور پایش پاسخ و شناسایی زودهنگام عود ضروری است.
مرحله ۲ سرطان پانکراس
در مرحله دو، تومور بزرگ‌تر شده یا غدد لنفاوی نزدیک درگیر شده‌اند. طی این مرحله پزشک با توجه به نتایج ارزیابی تصمیم می‌گیرد که می‌توان جراحی انجام داد یا خیر. پزشک جراحی همراه با شیمی‌درمانی پیش یا پس از عمل را توصیه می‌کند. در مواردی که احتمال برداشت کامل پایین است، شیمی‌درمانی پیش از عمل می‌تواند اندازه تومور را کاهش دهد. هدف درمان در این مرحله دستیابی به کنترل موضعی پایدار و کاهش ریسک عود است.
مرحله ۳ سرطان لوزالمعده
در مرحله سه، تومور به عروق مهم مجاور یا شبکه‌های عصبی رسیده و معمولا امکان جراحی اولیه وجود ندارد. تیم درمان ابتدا از شیمی‌درمانی و گاهی پرتودرمانی استفاده می‌کند تا حجم تومور کم شود و امکان جراحی در ادامه بررسی شود. مدیریت درد، تغذیه و رفع انسداد صفرا بخشی از مراقبت هم‌زمان است.
مرحله ۴ یا سرطان پانکراس پیشرفته
در مرحله چهار، تومور به اندام‌های دوردست مانند کبد، ریه یا صفاق متاستاز داده است و هدف درمان کنترل سیستمیک بیماری و بهبود کیفیت زندگی است. شیمی‌درمانی خط اول برای کاهش بار تومور و کاهش علائم به کار می‌رود. در بیماران واجد شرایط، درمان‌های هدفمند یا ایمونوتراپی بر اساس نشانگرهای مولکولی بررسی می‌شود. مراقبت حمایتی فعال شامل کنترل درد، تغذیه و مدیریت عوارض نقش مرکزی دارد.
دلیل سرطان پانکراس چیست؟
علت سرطان لوزالمعده می‌تواند سیگار کشیدن، ابتلا به دیابت و وراثت باشد. علاوه‌براین، عوامل زیادی می‌توانند خطر ابتلا به سرطان پانکراس را افزایش دهند که برخی از آن‌ها قابل‌کنترل و برخی دیگر غیرقابل‌کنترل هستند. در ادامه به بررسی مهم‌ترین علت سرطان پانکراس می‌پردازیم:
- سیگار کشیدن
- ابتلا به دیابت نوع ۲ یا دیابت ناگهانی
- التهاب مزمن یا طولانی مدت پانکراس (پانکراتیت مزمن)
- سابقه خانوادگی سرطان پانکراس
- سن بالای ۶۰ سال
- اضافه‌وزن و چاقی مفرط
- عوامل ژنتیکی و بیماری‌های ارثی
- مصرف طولانی‌مدت و زیاد الکل
- رژیم غذایی ناسالم (مصرف زیاد گوشت قرمز و فرآوری‌شده)
برخی از سندرم‌های ژنتیکی می‌توانند خطر ابتلا به سرطان پانکراس را افزایش دهند. از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به سندرم ارثی سرطان پستان و تخمدان (HBOC) ناشی از جهش در ژن‌های BRCA۱ و BRCA۲، سرطان ارثی پستان ناشی از جهش در ژن PALB۲ و آتاکسی تلانژکتازی (AT) ناشی از جهش در ژن ATM اشاره کرد.
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید