تیروئید غده کوچکی در جلوی گردن است که روی بسیاری از عملکردهای بدن تاثیر می‌گذارد. بنابراین تعجب‌آور نیست که وقتی هورمون کافی نمی‌سازد (کم‌کاری تیروئید) یا زمانی که بیشازحد هورمون ترشح می‌کند (پرکاری تیروئید)، دچار مشکلات متعدد می‌شوید. زنان پنج تا هشت برابر بیشتر از مردان در معرض خطر ابتلا به کم‌کاری یا پرکاری تیروئید هستند و از هر هشت زن یک نفر در طول زندگی خود به این بیماری‌ها مبتلا می‌شود. به همین دلیل، شناخت علائم تیروئید در زنان اهمیت بسیار زیادی دارد.
تاثیر اختلالات تیروئید روی زنان
عملکرد غده تیروئید ارتباط زیادی با سیستم تناسلی زنان دارد که در این بخش به مهم‌ترین موارد آن‌ها اشاره می‌کنیم.
۱. بلوغ و قاعدگی
اختلالات تیروئید باعث می‌شوند بلوغ و قاعدگی زودتر یا دیرتر از حالت عادی اتفاق بیفتد. علاوه بر این، افزایش یا کاهش غیرطبیعی هورمون تیروئید می‌تواند به قاعدگی‌های بسیار سبک یا بسیار سنگین، دوره‌های قاعدگی نامنظم یا توقف قاعدگی (آمنوره) منجر شود.
۲. تولید مثل
تیروئید پرکار یا کم‌کار ممکن است روی تخمک‌گذاری (آزاد شدن تخمک از تخمدان) تاثیر بگذارد و حتی از تخمک‌گذاری جلوگیری کند. علاوه بر این، تخمدان‌ها در زنان مبتلا به کم‌کاری تیروئید در معرض خطر ایجاد کیست هستند.
۳. بارداری و پس از زایمان
اختلالات تیروئید در دوران بارداری می‌توانند به جنین آسیب برسانند یا پس از زایمان ممکن است مادر را دچار مشکلات تیروئیدی از جمله تیروئیدیت پس از زایمان کنند. کمبود هورمون تیروئید باعث سقط جنین، زایمان زودرس، مرده‌زایی و خونریزی پس از زایمان می‌شود. از سوی دیگر، زنان مبتلا به پرکاری تیروئید در دوران بارداری در معرض خطر ابتلا به تهوع صبحگاهی شدید هستند.
۴. یائسگی
اختلالات تیروئید می‌توانند به یائسگی زودرس منجر شوند (یائسگی قبل از ۴۰ سالگی یا در اوایل دهه ۴۰ زندگی). علاوه بر این، علائم پرکاری تیروئید در زنان ممکن است با یائسگی زودرس اشتباه گرفته شوند، از جمله: فقدان قاعدگی، گرگرفتگی، بی‌خوابی و نوسانات خلقی. گاهی‌اوقات درمان پرکاری تیروئید می‌تواند علائم یائسگی زودرس را کاهش دهد یا از بروز آن جلوگیری کند.
علائم تیروئید در زنان
شایع‌ترین علائم اختلالات تیروئید در زنان عبارت‌اند از:
۱. تغییر وزن
کم‌کاری تیروئید سرعت تمام عملکردهای بدن از جمله متابولیسم را کاهش می‌دهد و به همین دلیل، بسیاری از زنان کمی وزن اضافه می‌کنند. در پرکاری تیروئید، برعکس این اتفاق می‌افتد؛ یعنی سرعت بسیاری از عملکردهای بدن افزایش می‌یابد. پرکاری تیروئید می‌تواند به کاهش وزن ناخواسته منجر شود. بسیاری از زنان نمی‌خواهند برای پرکاری تیروئید تحت درمان قرار بگیرند. چون کاهش وزن را یک اتفاق خوب می‌دانند. اما درمان این بیماری ضروری است. چرا که تولید بیشازحد هورمون برای بدن به‌‌ویژه قلب مضر است.
۲. ضربان قلب غیر طبیعی
هورمون تیروئید با فعالیت قلب در ارتباط است. به همین دلیل، کند شدن ضربان قلب از مهم‌ترین علائم کم کاری تیروئید در زنان محسوب می‌شود. در مقابل، سرعت ضربان قلب در پرکاری تیروئید افزایش می‌یابد. هر ۲ بیماری می‌توانند به نارسایی قلبی منجر شود؛ به‌خصوص افزایش ضربان قلب برای مدت طولانی بسیار خطرناک است.
۳. تغییر اجابت مزاج
علائم تیروئید در زنان شامل روده هم می‌شود. زنان مبتلا به کم‌کاری تیروئید ممکن است به یبوست مبتلا شوند؛ در حالی که پرکاری تیروئید با افزایش دفعات اجابت مزاج همراه است.
۴. خستگی
بررسی علائم تیروئید کم کار در زنان نشان می‌دهد که این بیماری روی سطح انرژی بدن تاثیر می‌گذارد و شما را خسته می‌کند؛ به طوری که بیش از گذشته در محل کار احساس خستگی می‌کنید یا متوجه می‌شوید ورزش‌هایی که همیشه انجام می‌دادید خیلی خسته‌کننده هستند. خستگی ناشی از کم‌کاری تیروئید ممکن است در افزایش وزن مرتبط با این بیماری نقش داشته باشد.
در پرکاری تیروئید هم احساس خستگی را تجربه می‌کنید. هنگامی که سطح هورمون‌های تیروئید در خون بالا می‌رود، سرعت متابولیسم و سایر عملکردهای بدن بیشتر می‌شود. با گذشت زمان، این کار اضافی بدن را خسته می‌کند.
۵. تغییر خلقوخو
کم‌کاری تیروئید روی عملکرد مغز و همچنین خلقوخو تاثیر زیادی دارد. افسردگی علامتی است که بسیاری از زنان تجربه می‌کنند و تشخیص اینکه ممکن است بیماری تیروئید علت آن باشد دشوار است. چون خود افسردگی می‌تواند علائمی مشابه کم‌کاری تیروئید ایجاد کند. در پرکاری تیروئید ممکن است خلق‌و‌خوی شما به شکل دیگری تغییر کند و دچار اضطراب شوید.
۶. اختلالات قاعدگی
شواهد در مورد علائم تیروئید پرکار در زنان نشان می‌دهد که این بیماری باعث می‌شود قاعدگی بسیار سبک‌تر از گذشته باشد یا کاملا متوقف شود. کم‌کاری تیروئید علامت دیگری ایجاد می‌کند؛ به طوری که به شدید شدن خونریزی قاعدگی منجر می‌شود.
۷. تغییرات مو و پوست
علائم تیروئید در زنان به مو و پوست هم مربوط می‌شود. کم‌کاری تیروئید باعث خشکی مو و پوست می‌شود و موها را شکننده می‌کند. متاسفانه، هم کم‌کاری تیروئید و هم پرکاری تیروئید باعث نازک شدن مو می‌شوند.
۸. درد و ضعف عضلانی
در کم‌کاری و پرکاری تیروئید ممکن است ضعف، درد عضلانی و سفتی مفاصل را احساس کنید که این موضوع شما را خسته می‌کند و فعالیت بدنی‌تان را کاهش می‌دهد.
۹. مه مغزی
کم‌کاری تیروئید می‌تواند سیناپس‌های مغز و سرعت عملکرد مغز را کاهش دهد. در نتیجه، شما نمی‌توانید به وضوح فکر کنید و به مه مغزی دچار می‌شوید. این علامت ممکن است با تغییرات خلقی و افسردگی همراه باشد.
۱۰. چشم‌های پف‌کرده یا خشک
بیماری گریوز (پرکاری تیروئید ناشی از اختلالات خود ایمنی) روی چشم‌ها تاثیر می‌گذارد و باعث پف و بیرون‌زدگی آن‌ها می‌شود. خشکی و تحریک چشم‌ها می‌تواند نشانه پرکاری تیروئید یا کم‌کاری تیروئید باشد. اگر چشم‌های شما همیشه خشک هستند و علت آن را نمی‌دانید، با پزشک در مورد علائم خود صحبت کنید.
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید