سرطان پانکراس یکی از تهاجمی‌ترین سرطان‌های دستگاه گوارش است که در غده پانکراس ایجاد می‌شود و اغلب به دلیل نبود علائم واضح در مراحل اولیه، دیر تشخیص داده می‌شود. این بیماری زمانی شکل می‌گیرد که سلول‌های غیرطبیعی در پانکراس شروع به رشد کنترل‌نشده می‌کنند و ممکن است به بافت‌های اطراف یا اندام‌های دوردست گسترش یابد. علائم بالینی بسته به مرحله شامل زردی، درد شکم و کمر، کاهش وزن و مشکلات گوارشی هستند. آشنایی با علت و علائم سرطان لوزالمعده به بیمار کمک می‌کند تا تصویر روشنی از ماهیت این سرطان داشته باشد.
کانسر پانکراس یا سرطان پانکراس چیست؟
سرطان لوزالمعده یا سرطان پانکراس یکی از جدی‌ترین انواع سرطان است. لوزالمعده نقش مهمی در تولید آنزیم‌های گوارشی و هورمون‌های تنظیم‌کننده قند خون دارد. سرطان لوزالمعده زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های غیرطبیعی در این اندام شروع به رشد کنترل‌نشده کرده و توده‌ای سرطانی ایجاد کنند. از آنجایی که پانکراس در عمق شکم قرار دارد و نشانه‌های اولیه واضحی ندارد، در اغلب موارد زمانی تشخیص داده می‌شود که بیماری پیشرفته شده یا به سایر اندام‌ها سرایت کرده است.
با پیشرفت بیماری، تومور ممکن است به عروق بزرگ مجاور یا اندام‌های نزدیک برسد و در ادامه به غدد لنفاوی و اندام‌های دورتر متاستاز دهد. علائمی مانند زردی پوست و چشم‌ها، کاهش وزن ناگهانی، درد در ناحیه شکم و کمر و تغییر رنگ مدفوع می‌توانند نشانه‌های هشداردهنده این بیماری باشند. عوامل مختلفی مانند سابقه خانوادگی، سیگار کشیدن و چاقی هم خطر ابتلا به کانسر لوزالمعده را افزایش می‌دهند. درمان سرطان پانکراس بسته به مرحله بیماری و شرایط بیمار شامل جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و در برخی موارد درمان‌های هدفمند یا ایمونوتراپی می‌شود. آگاهی و تشخیص زودهنگام می‌تواند نقش مهمی در بهبود روند درمان داشته‌باشد.
علائم سرطان پانکراس چیست؟
نشانه های سرطان پانکراس به محل تومور، اندازه و مرحله آن بستگی دارد. علامت سرطان پانکراس می‌تواند از درد مبهم بالای شکم تا زردی پوست و کاهش وزن ناخواسته متغیر باشد. در مراحل اولیه، علائم سرطان لوزالمعده ممکن است فقط احساس سنگینی پس از غذا یا خستگی باشد، اما با پیشرفت درگیری، علائم برجسته‌تر می‌شوند. در زنان و مردان تفاوت‌های کوچکی در الگوهای علایم سرطان پانکراس وجود دارد، اما اصول کلی مشترک است و هر علامت ماندگار باید جدی گرفته شود. برخی از علائم سرطان پانکراس عبارت‌اند از:
- درد شکم و کمر که ممکن است مداوم باشد و با پیشرفت بیماری شدت پیدا کند
- کاهش وزن غیرعادی و بدون دلیل مشخص
- زردی پوست و چشم‌ها (یرقان) به دلیل انسداد مجاری صفراوی
- کاهش اشتها، تهوع و سوءهاضمه
- دفع چربی در مدفوع ناشی از کاهش ترشح آنزیم‌های پانکراس
- خارش پوست که می‌تواند ناشی از افزایش بیلی‌روبین در خون باشد
- دیابت ناگهانی و بدون سابقه خانوادگی که ممکن است به دلیل اختلال در تولید انسولین رخ دهد
علائم سرطان خوش خیم پانکراس
اگرچه بیشتر توده‌های پانکراس ماهیت بدخیم دارند اما ضایعات کیستی خوش‌خیم هم ممکن است در این غده ایجاد شوند. این توده‌ها معمولا رشد کندی دارند و ممکن است سال‌ها بدون علامت باقی بمانند. با این حال، در برخی موارد، علائمی مانند درد شکمی مبهم، احساس فشار در معده، تهوع خفیف یا تغییر در اشتها ممکن است ایجاد شود. این تومورها معمولا طی تصویربرداری یا بررسی‌های بالینی تشخیص داده می‌شوند و در صورت لزوم، با جراحی برداشته می‌شوند.
علائم سرطان بدخیم پانکراس
در مراحل پیشرفته، سرطان لوزالمعده ممکن است به اندام‌های دیگر گسترش یافته باشد و علائم شدیدتری بروز دهد. این علائم سرطان پانکراس پیشرفته معمولا نشانه گسترش سرطان هستند و به بررسی فوری نیاز دارند:
- درد مداوم در ناحیه بالای شکم یا پشت کمر
- کاهش وزن ناگهانی و شدید
- زردی پوست و چشم‌ها (یرقان)
- خستگی مزمن
- تهوع، استفراغ و مشکلات گوارشی
- تجمع مایع در شکم (آسیت)
- لخته شدن غیرطبیعی خون
علائم اولیه سرطان پانکراس
در شروع بیماری علائم کانسر پانکراس معمولاً خفیف و غیر اختصاصی‌اند. احساس سیری زودرس، نفخ پس از وعده‌های کوچک، تهوع سبک، خستگی غیر قابل توضیح و کاهش اندک وزن از جمله موارد شایع علائم اولیه کانسر پانکراس هستند. در برخی افراد دیابت بدون سابقه خانوادگی و مشکل قبلی یا نیاز ناگهانی به افزایش دوز انسولین می‌تواند نشانه مهمی باشد و باید مورد ارزیابی قرار گیرد.
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید