کبد چرب که تحت عنوان استئاتوز کبدی هم شناخته می‌شود، زمانی رخ می‌دهد که چربی در کبد انباشته می‌شود. وجود مقادیر اندکی چربی در کبد طبیعی است، اما مقدار زیاد آن می‌تواند برای سلامتی مشکل‌ساز شود. کبد دومین ارگان بزرگ بدن است. این ارگان مهم به هضم مواد مغذی حاصل از غذاها و نوشیدنی‌ها کمک کرده و مواد مضر خون را فیلتر می‌کند. چربی زیاد کبد می‌تواند باعث التهاب کبد شده و به آن آسیب برساند و ایجاد زخم کند. در موارد شدید، این زخم می‌تواند نارسایی کبدی را در پی داشته باشد.
انواع بیماری کبد چرب
دو نوع بیماری کبد چرب وجود دارد: غیرالکلی و الکلی.
- بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) شامل کبد چرب ساده غیرالکلی، استئاتوهپاتيت غيرالكلي و آن حاد بارداری است.
- بیماری کبد چرب الکلی (AFLD) شامل کبد چربی الکلی ساده و استئاتوهپاتيت الکلی است.
1. بیماری کبد چرب غیرالکلی
استئاتوهپاتيت غيرالكلی
استئاتوهپاتيت غيرالكلی نوعی NAFLD است. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که تولید اضافی در التهاب کبدی همراه باشد. در صورتی که کبد ضمن وجود اضافی در آن، ملتهب باشد و هیچ‌گونه سابقه مصرف الکل وجود نداشته باشد، ممکن است پزشک بروز NASH را تشخیص دهد. NASH در صورت عدم درمان می‌تواند موجب زخم کبد شود. این وضعیت در موارد شدید ممکن است سیروز و نارسایی کبدی را در پی داشته باشد.
بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD)
بیماری غیرالکلی هنگامی ایجاد می‌شود که در کبد افرادی که زیاد الکل مصرف نمی‌کنند تجمع پیدا کند. در صورت وجود چربی اضافی در کبد فرد و عدم سابقه مصرف زیاد الکل، ممکن است تشخیص پزشک NAFLD باشد. چنانچه به غیر از تجمع چربی التهاب یا عوارض دیگری دیده نشوند، این بیماری تحت عنوان غیرالکلی ساده شناخته می‌شود.
کبد چرب حاد بارداری (AFLP)
حاد بارداری یک عارضه نادر اما جدی در بارداری است که علت دقیق آن مشخص نیست. AFLP معمولا در سه ماهه سوم بارداری خود را نشان می‌دهد. این بیماری در صورت عدم درمان، برای سلامتی مادر و جنین در حال رشد خطرات جدی در پی خواهد داشت. در صورت ابتلا به AFLP، دستور پزشک این است که زایمان در اسرع وقت صورت گیرد. ممکن است لازم باشد مراقبت از مادر تا چند روز پس از زایمان ادامه یابد. احتمالا سلامت کبد طی چند هفته پس از زایمان به حالت عادی برمی‌گردد.
2. بیماری کبد چرب الکلی (ALFD)
نوشیدن زیاد الکل به کبد آسیب می‌رساند. وقتی کبد آسیب ببیند، نمی‌تواند را به درستی تجزیه کند که این امر به تجمع چربی و الکلی منجر می‌شود. بیماری الکلی اولین مرحله بیماری کبدی ناشی از الکل است. در صورتی که همراه با تجمع چربی التهاب یا عوارض دیگری وجود نداشته باشد، به این وضعیت آن الکلی ساده می‌گویند.
استئاتوهپاتیت الکلی (ASH)
استئاتوهپاتیت الکلی یا هپاتیت الکلی نوعی AFLD است. این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که تجمع چربی اضافی در کبد با التهاب همراه است. در صورتی که کبد ضمن وجود آن اضافی در آن، ملتهب باشد و فرد زیاد الکل مصرف کند، ممکن است تشخیص پزشک ASH باشد.
اگر ASH به درستی درمان نشود، می‌تواند به بروز زخم کبدی منجر شود. زخم کبدی شدید به عنوان سیروز شناخته می‌شود که می‌تواند نارسایی کبدی را در پی داشته باشد. برای درمان، پرهیز از الکل حائز اهمیت است. در صورت داشتن اعتیاد به الکل، پزشک انجام مشاوره یا سایر روش‌های درمانی را توصیه می‌کند.
مراحل کبد چرب
کبد چرب می‌تواند در چهار مرحله پیشرفت کند:
| کبد چرب ساده | تجمع چربی اضافی در کبد دیده می‌شود. |
| استئاتوهپاتیت | در این حالت ضمن تجمع چربی اضافی، التهاب کبدی هم وجود دارد. |
| فیبروز | التهاب کبد موجب ایجاد زخم شده است. |
| سیروز | زخم کبد گسترش یافته است. |
سیروز وضعیت مهلکی است که می‌تواند به نارسایی کبدی منجر شود. این بیماری ممکن است برگشت‌ناپذیر باشد. به همین دلیل، جلوگیری از پیشرفت آن بسیار حائز اهمیت است. برای جلوگیری از پیشرفت این بیماری و ایجاد عوارض، برنامه درمانی مورد توصیه پزشک خود را به دقت دنبال کنید.
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید