زنان (به‌خصوص زنان مسن) بیشتر از مردان در معرض هیپوتیروئیدیسم هستند. همچنین اگر یکی از اعضای خانواده‌تان به یک بیماری خود ایمنی مبتلا باشد، احتمال اینکه دچار هیپوتیروئیدیسم شوید بالاتر است. سایر عوامل خطر برای این اختلال عبارت‌اند از:
- نژاد (سفیدپوست یا آسیایی بودن)
- افزایش سن
- افرادی که سفید شدن زودهنگام مو را تجربه می‌کنند
- اختلالات خود ایمنی نظیر دیابت نوع ۱، ام‌اس (MS) و روماتیسم مفصلی
- اختلال دوقطبی
- سندرم داون
- سندرم ترنر
روش‌های تشخیص تیروئید کم کار
از ۲ روش اصلی زیر برای تشخیص این بیماری استفاده می‌شود:
۱. معاینه بدنی
پزشک معاینه بدنی انجام می‌دهد و درباره سابقه بیماری از شما سوال می‌پرسد. سپس علائم فیزیکی هیپوتیروئیدیسم از جمله خشکی پوست را بررسی می‌کند. علاوه بر این، از شما می‌خواهد درباره علائمی که دارید با او صحبت کنید.
۲. آزمایش خون
آزمایش خون تنها راه برای تشخیص قطعی هیپوتیروئیدیسم است. این آزمایش مقدار هورمون محرک تیروئید (TSH) که توسط غده هیپوفیز ساخته می‌شود و سطح هورمون‌های غده تیروئید را اندازه می‌گیرد:
- اگر غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تولید نکند، غده هیپوفیز TSH را افزایش می‌دهد تا تولید هورمون تیروئید را بالا ببرد.
- اگر به پرکاری تیروئید مبتلا باشید، سطح TSH کاهش می‌یابد. چون بدن تلاش می‌کند تولید بیش از حد هورمون تیروئید را متوقف کند.
آزمایش تیروکسین (T4) هم می‌تواند برای تشخیص هیپوتیروئیدیسم سودمند باشد. تیروکسین یکی از هورمون‌هایی است که به طور مستقیم توسط تیروئید تولید می‌شود.
اگر سطح T4 پایین و سطح TSH بالا باشد، هیپوتیروئیدیسم دارید. با این حال، این وضعیت ممکن است از سایر بیماری‌های تیروئید هم ناشی شود. به همین دلیل، برای تشخیص دقیق باید از سایر تست‌ها هم استفاده کرد. اگر نتیجه آزمایش یا معاینه بدنی عادی نباشد، ممکن است پزشک سونوگرافی تیروئید یا اسکن تیروئید را توصیه کند.
درمان کم کاری تیروئید
هیچ راهی برای درمان کامل هیپوتیروئیدیسم وجود ندارد. با این حال، راه‌کارهای زیر به کنترل علائم آن کمک می‌کنند:
۱. درمان‌های پزشکی
این درمان‌ها شامل موارد زیر هستند:
تیروکسین سنتتیک
پزشکان معمولا برای درمان این بیماری تیروکسین سنتتیک تجویز می‌کنند. این دارو مشابه هورمون T4 است و دوز آن بر اساس سابقه بیماری، علائم بیمار و سطح فعلی TSH تعیین می‌شود. پزشکان به طور منظم از فرد آزمایش خون می‌گیرند تا متوجه شوند که آیا دوز دارو به تنظیم مجدد نیاز دارد یا خیر.
درمان هیپوتیروئیدیسم با ید
ید یک ماده معدنی ضروری برای عملکرد درست تیروئید است. کمبود ید یکی از رایج‌ترین دلایل ایجاد گواتر است. تمام افراد باید ید کافی دریافت کنند. اما افراد دچار بیماری خود ایمنی تیروئید ممکن است نسبت به اثرات ید حساس باشند. به این معنی که ید می‌تواند بیماری را در این افراد تحریک یا تشدید کند.
در دوران بارداری نیاز به ید افزایش پیدا می‌کند. بنابراین مصرف نمک یددار می‌تواند ید کافی را برای بدن فراهم کند. مکمل‌های ید هم در دسترس هستند که می‌توانید با مشورت پزشک آن‌ها را مصرف کنید.
با درمان مناسب، سطح هورمون تیروئید به حالت عادی بازمی‌گردد. اما در اکثر موارد بیمار باید تا آخر عمر داروهای هیپوتیروئیدیسم را مصرف کند.
۲. رژیم غذایی
هیچ توصیه غذایی خاصی برای کم کاری تیروئید وجود ندارد. با این حال، افراد مبتلا به این بیماری باید از یک رژیم غذایی متنوع و متعادل پیروی کنند که چربی یا سدیم بالایی نداشته باشد.
پیشگیری از کم کاری تیروئید
روش قطعی برای جلوگیری از هیپوتیروئیدیسم وجود ندارد. اما افرادی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند (مانند زنان باردار) باید از پزشک در خصوص مصرف مکمل ید سوال بپرسند.
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید