پولیپ کیسه صفرا (Gallbladder Polyps) نوعی زائده کوچک در لایه داخلی کیسه‌صفرا است که اغلب هیچ علائمی ندارد. این نوع پولیپ‌ها بسته به نوع آن می‌توانند خوش‌خیم، نشانه‌ای از التهاب یا ناشی از رشد غیرطبیعی سلولی باشند.
پولیپ نوعی رشد غیرطبیعی در بافت است. افراد مبتلا به پولیپ‌های کیسه صفرا معمولا علائمی تجربه نمی‌کنند و پزشک به‌طور اتفاقی پولیپ کیسه صفرا در سونوگرافی یا CT اسکن کشف خواهد کرد. این نوع پولیپ‌ها اغلب خوش‌خیم هستند و حدود 0.5 درصد احتمال تبدیل آن‌ها به سرطان وجود دارد.
منظور از پولیپ کیسه صفرا چیست؟
برای درک بهتر این عارضه باید ابتدا اطلاعاتی در مورد کیسه صفرا داشته باشید. این اندام کوچک و توخالی بخشی از دستگاه گوارش است که زیر کبد قرار دارد. کیسه صفرا باید صفرا را از کبد بگیرد و در حین ذخیره با استخراج آب، آن را غلیظ کند.
درواقع کیسه صفرا پس از ارسال چربی‌ها به سیستم گوارش تحریک می‌شود تا با آزادسازی صفرای غلیظ شده در روده کوچک به تجزیه چربی‌ها کمک کند. حال اگر رشد غیرطبیعی در بافت این اندام ایجاد شود و از پوشش مخاطی داخلی کیسه‌صفرا بیرون بزند به آن پولیپ کیسه صفرا یا Gallbladder Polyps می‌گویند. آن‌ها معمولا بی‌ضرر هستند اما گاهی اوقات می‌توانند نشان‌دهنده یک بیماری دیگر در این اندام باشند.
انواع بافت غیرطبیعی کیسه صفرا
آن‌ها شامل موارد زیر هستند:
- پولیپ‌های کاذب: به آن‌ها پولیپ‌های کلسترولی می‌گویند زیرا نتیجه یک بیماری خوش‌خیم به نام کلسترولوز هستند. به این معنی که شما دارای چربی‌های کلسترول اضافی هستید که پس از جمع شدن به دیواره کیسه‌صفرا می‌چسبند و باعث تشکیل پولیپ می‌شوند.
- پولیپ‌های التهابی: این‌ها نوعی بافت اسکار هستند که با التهاب مزمن دیواره کیسه صفرا همراه می‌شوند.
- آدنومیوماتوز: به رشد بیش از حد غیرطبیعی پوشش کیسه صفرا می‌گویند که باعث ایجاد کیست در دیواره کیسه‌صفرا می‌شود.
- آدنوم: تومورهای خوش‌خیمی هستند که از سلول‌های شبیه به پوشش مجرای صفراوی تشکیل خواهند شد. درواقع در کانالی که کیسه صفرا را به سایر اندام‌ها متصل می‌کند، ایجاد می‌شوند. خطر سرطانی شدن این تومورهای بسیار کم است.
- پولیپ‌های بدخیم: این نوع پولیپ معمولا آدنوکارسینوم هستند. شایع‌ترین نوع سرطان که بر اندام‌های داخلی بدن اثر می‌گذارد.
- پولیپ‌های واقعی: این نوع پولیپ به ندرت در کیسه صفرا ایجاد می‌شود و قابلیت سرطانی شدن دارد. پولیپ‌های واقعی قطر حدود 10 تا 20 میلی‌متر دارند که در صورت رسیدن به یک سانتی‌متر پزشک برداشتن آن را تجویز می‌کند.
علت بروز پولیپ کیسه صفرا چیست؟
افرادی که دارای سطح بالای کلسترول یا نمک در صفرا هستند، در معرض خطر افزایش پولیپ‌های کیسه صفرا قرار دارند. کبد صفرا را تولید می‌کند و آن را در کیسه صفرا ذخیره خواهد کرد. عملکرد اصلی کیسه صفرا کمک به بدن برای هضم چربی است.
پولیپ کیسه‌صفرا نیز با تشکیل سنگ کیسه‌صفرا مرتبط است. بسیاری از افراد هم این عارضه و هم سنگ کیسه صفرا را با هم تجربه می‌کنند.
در صورت داشتن موارد زیر احتمال ابتلا به پولیپ کیسه صفرا افزایش می‌یابد:
- پولیپوز خانوادگی (یک بیماری ارثی)
- سندرم گاردنر (نوعی پولیپوز خانوادگی)
- سندرم پوتز-جگرز (یک بیماری خاص ژنتیکی)
- هپاتیت B (یک عفونت ویروسی حاد یا مزمن)
نشانه‌های رشد غیر طبیعی در بافت کیسه صفرا
این عارضه معمولا به ندرت علائم ایجاد می‌کند. اما در صورت بروز نشانه‌ها مجاری منشعب از کیسه‌صفرا مسدود شده‌اند.
علائم پولیپ کیسه صفرا عبارتند از:
- تب
- نفخ
- زردی
- حالت تهوع و استفراغ
- درد شکمی در سمت راست بالا
آیا پولیپ کیسه صفرا در بارداری شایع است؟
تغییرات هورمونی در بارداری باعث می‌شود تا سطح کلسترول صفرا افزایش پیدا کند. از همین‌رو 5 تا 8 درصد زنان در دوران حاملگی دچار سنگ کلیه خواهند شد. همچنین بروز پولیپ‌های کیسه صفرا از عوارض شایع دوران بارداری است که به‌دلیل تغییر هورمونی یا افزایش وزن ایجاد می‌شود.
روش تشخیص پولیپ کیسه صفرا
همان‌طور که گفتیم این عارضه به‌طور اتفاقی در سونوگرافی دیده می‌شود. اما اگر دارای علائم بیماری بودید متخصص گوارش سونوگرافی شکم انجام می‌دهد. پولیپ‌های کیسه صفرا در سونوگرافی پیدا می‌شوند اما ممکن است نتوان نوع آن‌ها را تشخیص داد. به‌همین منظور تصویربرداری دقیق‌تر مانند CT اسکن یا سونوگرافی آندوسکوپی برای بررسی بهتر داخل شکم انجام خواهد شد.
آیا پولیپ کیسه صفرا خطرناک است؟
پولیپ‌ها به‌طور معمول کمتر از 2 میلی‌متر در سال رشد می‌کنند. اما پولیپ بدخیم ممکن است رشد سریع‌تری داشته باشد. اگر پزشک معالج شما در معاینات سالانه متوجه رشد سریع آن‌ها شود، برداشتن پولیپ را توصیه می‌کند. پولیپ‌های خوش‌خیم معمولا با تعداد بیشتر اما کم خطر ظاهر می‌شوند، در حالی‌که پولیپ بدخیم کیسه‌صفرا اغلب یکی است.
عواملی که می‌توانند خطر ابتلا به سرطان کیسه صفرا را افزایش دهند، عبارتند از
- سن بالای 50 سال
- سابقه بیماری کلانژیت اسکلروزان
- سابقه ضخیم شدن دیواره کیسه صفرا
- سابقه بیماری پولیپ مسطح یا بدون ضخامت
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید