کیسه صفرا یک اندام کوچک گلابی شکل در سمت راست شکم است که یک مایع گوارشی به نام صفرا را در خود نگه می‌دارد. به رسوبات و توده‌های سخت‌شده این مایع گوارشی سنگ کیسه صفرا گفته می‌شود. اندازه سنگ ممکن است به کوچکی یک دانه شن یا به اندازه یک توپ گلف باشد. در بیشتر موارد، سنگ‌های صفراوی مشکل جدی برای فرد ایجاد نمی‌کنند؛ اما در صورتی که وارد مجاری صفراوی شوند، فرد باید هر چه سریع‌تر تحت درمان قرار بگیرد.
سنگ کیسه صفرا چیست؟
مایع صفرا شامل مواد مختلفی مثل کلسترول، بیلی‌روبین، نمک‌های صفراوی و لسیتین است. سنگ‌های صفراوی معمولا از کلسترول یا بیلی‌روبین تشکیل شده‌اند که در انتهای کیسه صفرا جمع شده و سپس به سنگ تبدیل می‌شوند. سنگ کیسه صفرا معمولا به تدریج رشد می‌کند.
سنگ‌های کوچک‌تر معمولا خطر بیشتری برای سلامت دارند. چون ممکن است حرکت کنند و باعث انسداد مجاری صفراوی شوند. در این شرایط، فرد درد شدیدی را احساس می‌کند و باید هر چه سریع‌تر تحت درمان قرار بگیرد. در اکثر مواقع سنگ‌هایی که در جای خود ثابت باقی می‌مانند، مشکلی برای فرد ایجاد نمی‌کنند.
انواع سنگ کیسه صفرا
به طور کلی، ۲ نوع سنگ صفراوی وجود دارد که در ادامه می‌توانید با آن‌ها آشنا شوید:
- سنگ‌های کلسترولی: معمولا به رنگ زرد مایل به سبز هستند و حدود ۸۰ درصد سنگ‌های صفراوی را به خود اختصاص می‌دهند. این نوع سنگ‌ها بیشتر از کلسترول تشکیل شده‌اند، اما ممکن است بیلی‌روبین و نمک صفراوی هم داشته باشند.
- سنگ‌های رنگدانه‌ای: قهوه‌ای یا سیاه هستند و معمولا از بیلی‌روبین ساخته شده‌اند. بیشتر افرادی که این نوع سنگ را دارند به بیماری‌های کبدی یا اختلالات خونی مانند کم‌خونی داسی شکل یا لوسمی مبتلا هستند.
علائم سنگ کیسه صفرا در مردان
این سوال که درد کیسه صفرا کجاست یا سنگ و عفونت کیسه صفرا چه علائمی دارد، به کرات از سوی افرادی که فکر می‌کنند ممکن است به مشکلات صفراوی مبتلا باشند، مطرح می‌شود. در پاسخ باید بگوییم که سنگ کیسه صفرا معمولا علائم خاصی ایجاد نمی‌کند. اما زمانی که حرکت کند و باعث انسداد مجرای صفرا شود، درد و سایر علائم را تجربه می‌کنید. این علائم شامل موارد زیر هستند:
- درد در قسمت بالای شکم، در سمت راست و زیر دنده‌ها
- درد در شانه راست یا کمر
- ناراحتی معده
- استفراغ
- سوء هاضمه و نفخ معده
در صورتی که با علائم عفونت یا التهاب شدید مواجه شدید، باید هر چه سریع‌تر به بیمارستان مراجعه کنید. علائم هشداردهنده عبارت‌اند از:
- درد شدید شکمی که چند ساعت طول می‌کشد
- تب و لرز
- زرد شدن پوست و چشم‌ها
علائم سنگ کیسه صفرا در زنان
علائم سنگ صفراوی در زنان و مردان مشابه است. اما زنان بیشتر در معرض درد ارجاعی قرار دارند؛ یعنی دردی که در مکانی متفاوت از محل اصلی آن احساس می‌شود. به همین دلیل، احتمال دارد زنان درد ناشی از سنگ کیسه صفرا را در بازو، شانه، قفسه سینه یا کمر خود احساس کنند.
علت سنگ کیسه صفرا
هنوز مشخص نیست که سنگ کیسه صفرا دقیقا به چه دلیلی ایجاد می‌شود. اما پزشکان معتقدند که وجود بعضی عوامل می‌تواند در تشکیل این سنگ‌ها نقش داشته باشد:
- در صفرای شما کلسترول زیادی وجود دارد که بدن قادر به دفع آن نیست.
- وجود بیلی‌روبین بیش‌ازحد در صفرا باعث بروز سنگ می‌شود. این موضوع معمولا به دلیل مشکلاتی مثل سیروز کبدی، عفونت مجاری صفراوی و اختلالات خونی رخ می‌دهد.
- عدم کارکرد صحیح کیسه صفرا می‌تواند باعث غلیظ شدن صفرا و تشکیل سنگ شود.
عوامل خطر ابتلا به سنگ صفراوی
عواملی که احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند عبارت‌اند از:
- سن بالای ۶۰ سال در مردان و سنین ۲۰ تا ۵۰ سالگی در زنان
- جنسیت (زنان به دلیل هورمون‌های خود سه برابر بیشتر از مردان در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.)
- چاقی
- کاهش وزن سریع (برای مثال، بعد از جراحی چاقی)
- سابقه خانوادگی سنگ صفراوی
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید