تومور آدنوم کبدی (liver adenoma یا Hepatic adenoma)، در نگاه اول نگران‌کننده هستند، اما باید بدانید آنها تومورهای خوش‌خیمی کبدی هستند که اغلب زنان را درگیر می‌کنند. پزشکان بر این باور هستند که تغییرات هورمونی مانند سطح استروژن خون ریسک بروز این بیماری کبدی در زنان را افزایش می‌دهد. اندازهٔ این تومورها متفاوت است و می‌توانند چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر قطر داشته باشند. گاهی اوقات نیز بسیار بزرگتر هستند و مستعد خونریزی یا پارگی هستند. نظارت مستمر و جراحی از تکنیک‌های رایج برای درمان آن هستند.
آدنوم کبدی چیست؟
آدنوم کبدی، تومورهای غیر سرطانی هستند که از سلول‌های اصلی کبد یعنی (Hepatocyte cells، سلول‌های هپاتوسیت ) نشات می‌گیرند. آنها اغلب منفرد هستند اما ممکن است به‌صورت تومورهای متعدد نیز ایجاد شوند.
علت آدنوم کبدی چیست؟
پزشکان متخصص علت بروز آدنوم‌های کبدی را به هورمون‌ها و قرص‌های ضد بارداری مرتبط می‌دانند. این داروها دارای دوز بالایی از استروژن (estrogen) هستند که می‌توانند عملکرد طبیعی کبد را مختل کنند و منجر به ایجاد آدنوم شوند. با این حال، علت بروز این بیماری فقط به مصرف این نوع داروها محدود نمی‌شود و عوامل دیگری در ایجاد آن موثر هستند:
- بارداری: باعث تحریک ترشح برخی هورمون‌هایی می‌شود که ریسک بروز این بیماری را افزایش می‌دهند.
- داروهای استروئیدی (Anabolic steroids): این داروها عملکردی مانند تستوسترون (testosterone) دارند. آنها منجر به عضله‌سازی و بروز صفات مردانه می‌شوند.
- دیابت نوع ۱
- اضافه وزن
- باربیتورات (Barbiturates): داروهایی که آرام‌بخش هستند و برای درمان اضطراب، تشنج و کاهش دردهای عضلانی کاربرد دارند.
- هموکروماتوز (hemochromatosis) که به معنای تجمع آهن اضافی در خون است.
- بیماری‌های ذخیره گلیکوژن نوع ۱ (بیماری فون ژیرکه، von Gierke disease) و نوع ۳ (بیماری کوری، Cori disease) یا فوربس، Forbes disease). در بیماری‌ذخیره گلیکوژن، بدن توانایی پردازش قند گلیکوژن (Glycogen) را ندارد. این بیماری انواع مختلفی دارد که نوع یک، روی کبد، کلیه‌ها و روده‌ها تاثیر می‌گذارد و نوع سه نیز قلب، کبد، سلول‌های خونی و ماهیچه‌های اسکلتی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
- سندرم متابولیک (metabolic syndrome): مجموعه‌ایی از عارضه‌هایی مانند فشار خون، قند خون، چربی خون بالا و چربی‌های دور شکمی که از فاکتورهای خطر بیماری‌های قلبی و عروقی به‌شمار می‌روند.
علائم آدنوم کبدی چیست؟
آدنوم‌های کبدی معمولا بدون علامت هستند و به طور اتفاقی در طی آزمایشهای تصویربرداری یا معاینات پزشکی روتین، توسط پزشک تشخیص داده می‌شوند.. با این حال، برخی از آنها می‌توانند باعث بروز علائم زیر در بیمار شوند:
- درد یا توده در ناحیه معده
- نفخ معده
- استفراغ
- عرق سرد
- نبض سریع
علائم بیماری با توجه به اندازه و محل تومور متفاوت است و افراد را به طور یکسان تحت تاثیر قرار نمی‌دهد. خونریزی و دردهای شدید شکمی می‌تواند نشان‌دهندهٔ پارگی تومور باشد.
برای تشخیص آدنوم کبدی چه آزمایش‌هایی باید انجام دهید؟
در ابتدا پزشک به بررسی سابقهٔ پزشکی بیمار می‌پردازد تا درک درستی از علائم، خطر و سلامت عمومی بیمار داشته باشد. پس از آن ممکن است معاینهٔ فیزیکی داشته باشد؛ در طی آن هرگونه نشانهٔ بزرگ شدن کبد را بررسی خواهد کرد. در ادامه برای تایید تشخیص و رد سایر احتمالات پزشکی، ممکن است مجموعه‌ایی از آزمایشهای زیر را توصیه کند:
آزمایش خون
آزمایش خون با هدف ارزیابی عملکرد کبد و تشخیص هرگونه ناهنجاری‌های آن تجویز می‌شود. این آزمایش‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- تست‌های آنزیم‌های کبدی: مانند آزمایش AST یا SGOT (آسپارتات آمینوترانسفراز)، آزمایش ALT یا SGPT (آلانین آمینوترانسفراز) و آزمایش بیلی‌روبین (bilirubin)
- تست شمارش کامل خون (CBC): که به بررسی سلول‌های خونی (گلبول‌های سفید، گلبول‌های قرمز و پلاکت‌ها) می‌پردازد.
- آزمایش نشانگرهای تومور (Tumor markers): مانند آلفا فتوپروتئین یا AFP. این ماده پروتئینی است که با بروز سرطان سطح آن در خون بالا می‌رود.
آزمایشهای تصویربرداری
پزشک با توجه به شرایط بیمار، از آزمایشهای تصویربرداری زیر استفاده می‌کند:
- سونوگرافی اولتراسوند: این آزمایش به شناسایی تومور، اندازه و ویژگی‌های آن کمک می‌کند. در این تصویربرداری از امواج صوتی استفاده می‌شود.
- سی‌تی اسکن (CT) Scan: که با کمک اشعهٔ ایکس و پردازش کامپیوتری، تصاویر مقطعی از بدن تهیه می‌شود.
- ام‌ار‌آی MRI: این تکنیک می‌تواند از زوایای مختلف از آدنوم کبدی، تصویر تهیه کند و جزئیات بیشتری را در اختیار پزشک قرار دهد. در آن از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی استفاده می‌شود.
- بیوپسی (Biopsy): منظور از آن نمونه‌‌برداری از بافت کبد است که اغلب برای تشخیص نهایی سرطان کاربرد دارد.
باید بدانید روند تشخیص، برای هر بیمار منحصر‌به‌فرد است. پزشک با توجه به عواملی مانند سابقه پزشکی، علائم و نتایج آزمایشات اولیه بهترین رویکرد را تجویز خواهد کرد.
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید