بیوپسی کبد روشی برای برداشتن مقداری کوچک از بافت کبد و بررسی دقیق آن زیر میکروسکوپ است. درواقع زمانی که تست خون یا سایر آزمایشها نشان دهد که مشکلی در کبد وجود دارد، پزشکان برای بررسی دقیق علائم آسیب و آنالیز بیماریهای کبدی از بیوپسی کبد استفاده میکنند. بیوپسی کبد به پزشک کمک میکند تا اطلاعات دقیقی در مورد وضعیت کبد شما به دست آورد و برای درمان از روش مناسبی استفاده کند. این آزمایش به روشهای مختلفی انجام میشود، اما رایجترین نوع آن بیوپسی از راه پوست و لاپاراسکوپی است.
بیوپسی کبد چیست؟
بیوپسی کبد (liver biopsy) یک روش نمونهبرداری از بافت کبد است که برای تشخیص بیماریهای کبدی استفاده میشود. در این روش یک سوزن کوچک وارد کبد میشود و نمونه کوچکی از کبد را جمعآوری میکند. سپس این نمونه در آزمایشگاه آنالیز میشود و مشکل کبد مشخص میشود.
بیوپسی کبد چگونه است؟
نمونه برداری کبد معمولا به روشهای مختلفی انجام میشود. بیوپسی از راه پوست، بیوپسی وریدی و بیوپسی لاپاراسکوپی از رایجترین انواع بیوپسی هستند. در ادامه میتوانید با روشهای بیوپسی کبد بیشتر آشنا شوید.
بیوپسی کبد از راه پوست
برای شروع بیوپسی کبد از راه پوست پزشک با ضربه زدن روی شکم و تصاویر اولتراسوند مکان دقیق کبد را مشخص میکند. ممکن است در طول بیوپسی از سونوگرافی برای هدایت سوزن به داخل کبد استفاده شود که به آن بیوپسی کبد تحت گاید سونوگرافی گفته میشود. در این نمونهبرداری بیمار به پشت دراز میکشد و دست راست خود را بالای سر روی میز قرار میدهد. سپس یک داروی بیحسی در ناحیه موردنظر تزریق میشود.
سپس یک برش کوچک در قسمت پایین قفسه سینه در سمت راست بدن ایجاد میشود و سوزن بیوپسی وارد بدن میشود. سوزن به سرعت وارد کبد میشود در عرض چند ثانیه نیز از کبد خارج میشود. در این مدت از شما خواسته میشود که نفس خود را حبس کنید.
بیوپسی لاپاراسکوپی
در روش بیوپسی لاپاراسکوپی معمولا نیاز به بیهوشی عمومی است. در این روش بیوپسی کبد با بیهوشی پزشک چند برش کوچک در شکم ایجاد میکند و سپس ابزارهای ویژهای از طریق برشها وارد شکم میشوند. پزشک تصاویر را روی یک مانیتور مشاهده میکند و ابزار را به سمت کبد هدایت کرده و نمونه از بافت کبد را برمیدارد. بعد از اتمام کار ابزارها از شکم خارج میشوند و جای برشها بخیه میشوند.
بیوپسی وریدی
برای نمونه برداری وریدی پزشک سوزن بیوپسی را از طریق یک رگ خونی در گردن به نام ورید ژوگولار (jugular) وارد بدن میکند و آن را به سمت کبد هدایت میکند. این روش زمانی انجام میشود که بیمار در لخته شدن خون مشکل دارد و یا مایعات زیادی در شکم داشته باشد. برای اندازهگیری فشار کبد نیز از این روش استفاده میشود.
چرا از بیوپسی کبد استفاده میشود؟
بیوپسی کبد معمولا به دلایل متفاوتی انجام میشود که در ادامه به آنها اشاره شده است.
- نامشخص بودن نتیجه آزمایش کبد
- وجود تومور در کبد
- بررسی مشکلات کبد
- تعیین شدت بیماری کبد
- بررسی وضعیت کبد بعد از پیوند
- تشخیص هپاتیت خود ایمنی
- تشخیص هپاتیت مزمن B وC
- تشخیص سیروز کبدی
- تعیین شدن بیماری کبد چرب غیرالکلی
- کلانژیت صفراوی اولیه (Primary biliary cholangitis)
- کلانژیت اسکلروزان اولیه (Primary sclerosing cholangitis)
- هموکروماتوز (Hemochromatosis)
- بیماری ویلسون (Wilson’s disease)
آیا بیوپسی کبد درد دارد؟
نمونه برداری کبد معمولا در طول اجرا دردی ندارد و با استفاده از بیحسی موضعی و یا بیهوشی کامل انجام میشود. اما معمولا بیشتر افراد بعد از بیوپسی درد جزئی یا مبهمی در قسمت بالای شکم و شانه راست یا پشت خود احساس میکنند. در صورت لزوم پزشک از یک داروی ضد درد برای بیمار استفاده میکنند.
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد و استاد دانشگاه
عضو انجمن گوارش و کبد ایران و آلمان
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
09155829234


آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید