اگر می‌خواهید سرطان کبد را بشناسید در ابتدا بهتر است از کبد بدانید که بزرگترین اندام داخلی است و توسط سمت راست دنده های شما محافظت می‌شود. هپاتوسیت یک سلول اولیه در بافت کبد است که بیش از نیمی از جرم اندام را تشکیل می‌دهد. کبد حاوی رگ‌های خونی و مجاری صفراوی است که صفرا را از کبد به کیسه صفرا یا دستگاه گوارش می‌رسانند. کبد تجزیه می‌شود، متابولیزه می‌شود و مواد مغذی حیاتی مانند چربی‌ها را از روده شما ذخیره می‌کند. همچنین فاکتورهای انعقادی را برای کنترل خونریزی ایجاد می‌کند و مواد زائد سمی موجود در خون (مانند: مواد مخدر یا الکل) را که به ادرار و مدفوع می رود، تجزیه می‌کند.
موسسه ملی سرطان تخمین می‌زند که در سال 2021، بیش از 42000 نفر به سرطان کبد مبتلا خواهند شد. علاوه بر این، تعداد موارد در حال افزایش است: از سال 1980، بروز این سرطان بیش از سه برابر شده است. سرطان کبد می‌تواند افراد در هر سنی را مبتلا کند، اما در افراد بالای 55 سال شایع‌تر است. افرادی که در معرض بالاترین خطر ابتلا به این بیماری هستند، مبتلا به سیروز یا زخم کبد هستند، وضعیتی که می‌تواند ناشی از مصرف زیاد الکل، هپاتیت ویروسی و بیماری کبد چرب غیر الکلی باشد.
سرطان کبد چیست؟
این نوع سرطان زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های کبد با سرعت غیر‌طبیعی رشد می‌کنند و توموری را تشکیل می‌دهند که می‌تواند بدخیم (سرطانی) یا خوش خیم (غیر سرطانی) باشد. هنگامی که این سلول های سرطانی در کبد شروع می‌شوند، به عنوان سرطان اولیه کبد شناخته می‌شوند.
کارسینوم هپاتوسلولار یک سرطان کبد با سلول‌های کبدی تمایز نیافته است. اکثر افراد مبتلا به HCC تا زمانی که بیماری پیشرفته نشده باشد، علائمی ندارند.
مراحل پیشرفت سرطان کبد
یکی از افکاری که ممکن است با شنیدن این که سرطان دارید به ذهن‌تان خطور کند این است که “آیا گسترش یافته است؟” پزشک از فرآیندی به نام مرحله بندی استفاده می‌کند تا به تشخیص سرطان عددی از I تا IV بدهد. هرچه این تعداد بیشتر باشد، سرطان شانس بیشتری برای گسترش دارد. سرطان ها همچنین با نحوه درمان آنها تعریف می‌شوند، عمدتاً با تصمیم گیری در مورد این که آیا سرطان را می‌توان با جراحی برداشت.
مراحل سرطان کبد شامل موارد زیر است:
1. مرحله اول
تومور فقط در کبد یافت می شود.
2. مرحله 2
یک تومور یافت می شود، اما به رگ های خونی گسترش یافته است، یا بیش از یک تومور وجود دارد، اما همه آنها کوچکتر از 3 سانتی متر هستند.
3. مرحله 3
سرطان کبد، بیش از یک تومور وجود دارد و حداقل یکی از آنها بزرگتر از 5 سانتی متر است، یا سرطان به خارج از کبد به عروق خونی بزرگ، اندام دیگر یا به غدد لنفاوی منتقل شده است.
4. مرحله 4
سرطان به سایر نقاط بدن مانند ریه ها یا استخوان ها و همچنین غدد لنفاوی گسترش یافته است. سرطان کبد که بازگشته است ممکن است عود کننده نیز نامیده شود. سرطان مکرر کبد می تواند در کبد یا هر جای دیگری از بدن عود کند.
سرطان کبد چه علائمی دارد؟
سرطان کبد و علائم آن دارای دو مرحله می باشد
علائم اولیه سرطان کبد
- احساس درد در ناحیه فوقانی شکم در سمت راست، یا نزدیک کتف راست
- بزرگ شدن کبد (هپاتومگالی) که می‌توان آن را به شکل توده ای در زیر دنده های سمت راست بدن احساس کرد
- تورم شکم (آسیت) یا نفخ شکم که به صورت یک توده، گسترش می‌یابد
- یرقان، که به صورت زردی پوست و چشم ها و در اثر اختلال در عملکرد کبد به وجود می‌آید
- غده سرطانی در کبد
- خستگی و ضعف عمومی
- زرد شدن پوست و چشم‌ها (یرقان)
علائم ثانویه سرطان کبد
- کاهش وزنی که ارتباطی با تغییرات رژیم غذایی نداشته باشد
- کاهش اشتها یا احساس سیری، تنها پس از خوردن مقدار کمی غذا
- حالت تهوع و استفراغ، در صورتی که ناشی از بیماری دیگری نباشد
- ضعف عمومی و یا خستگی مداوم؛ ضعف و خستگی ادامه دار
- تبی که ناشی از بیماری دیگری نباشد.
- بزرگی کبد
- بزرگ شدن طحال که به شکل توده ای زیر دنده های سمت چپ احساس می‌شود
بیشتر نشانه‌های سرطان کبد ممکن است مشابه علائم دیگر انواع عفونت‌ها و بیماری‌های خوش خیم کبد باشد. در سرطان کبد، علائم بیماری همگام با رشد تومورها و گسترش بیماری، تشدید می‌یابند. در صورت داشتن هر یک از علائم ذکر شده در بالا، لازم است به پزشک متخصص گوارش مراجعه کنید.
در موارد نادر و به‌خصوص در مراحل اولیه بیماری، ممکن است در اثر سرطان کبد، اختلالات دیگری به وجود بیاید. سندرم های پارانئوپلاستیک منجر به بروز علائمی در قسمت های دیگر بدن می‌شوند. اطلاع از این دست علائم می‌تواند در روند تشخیص این نوع سرطان کمک کننده باشد.
بعضی از علائم پارانئوپلاستیک سرطان کبد عبارت اند از:
- هایپرکلسمی؛ سطح بالای کلسیم خون
- هیپوگلیسمی؛ سطح پایین قند خون
- اریتروسیتوز؛ تعداد زیاد گلبول‌های قرمز خون
- هایپرکلسترولمی؛ سطح بالای کلسترول
- ژنیکوماستی؛ بزرگ شدن سینه‌ها [در مردان]
- کوچک شدن بیضه ها در مردان
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید