فیبروز کبد به زخمهایی گفته می‌شود که در بافت سالم این عضو ایجاد می‌شوند. این زخم‌ها به طور مکرر و در طول زمان بروز می‌کنند. با بروز آسیب سلول‌های کبدی قادر به بازسازی خود هستند، این بازسازی می‌تواند باعث زخم‌های اسکار ( Scar) شوند. زخم‌های اسکار، زخمهایی هستند که پس از ترمیم آسیب جایگزین بافت سالم کبد می‌شوند. آنها باعث تجمع پروتئین‌های اضافی مانند کلاژن و گلیکوپروتئین‌ها در کبد می‌شوند،به همین دلیل سلول‌های کبدی عملکرد خود را از دست می‌دهند.
علت فیبروز کبد چیست؟
اولین و مهم‌ترین علت فیبروز، بیماری کبد چرب (سفت شدن کبد) است. پس از آن می‌توان گفت مصرف بیش از حد نوشیدنی‌های الکلی باعث بروز این بیماری می‌شود. از دیگر دلایل بروز این بیماری به موارد زیر اشاره شده است:
- تجمع بیش از حد آهن در کبد (هموکروماتوز)
- انسداد صفراوی
- هپاتیت خود ایمنی (Autoimmune Hepatitis). در این بیماری سیستم ایمنی بدن سلول‌های کبد را مهاجم تشخیص داده و به آنها حمله می‌کند.
- تجمع مس در بدن که به دلیل بیماری ویلسون ایجاد می‌شود.
- هپاتیت ویروسی B و C
- بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD)
صرف برخی داروها نیز زمینه را برای بروز این بیماری فراهم می‌کنند:
- آمیودارون (Amiodarone)
- متوترکسات (Methotrexate)
- کلرپرومازین (Chlorpromazine)
- ایزونیازید (Isoniazid)
- تولبوتامید (Tolbutamide)
- اکسی‌فنیساتین (Oxyphenisatine)
- متیل دوپا (Methyldopa)
علائم فیبروز کبد چیست؟
از شایع‌ترین علائم فیبروز کبد در مراحل پیشرفته بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش اشتها
- کاهش وزن بی‌دلیل
- احساس خستگی و ضعف
- حالت تهوع
- استفراغ
- دردهای شکمی در ناحیه فوقانی و راست آن
- ادرار تیره
- بیمار به راحتی دچار خونریزی و کبودی می‌شود
- تجمع مایعات در قسمت‌های تحتانی پا، ساق، مچ یا قوزک که از آن به عنوان ادم (Edema) نیز یاد می‌شود.
- یرقان (زردی پوست و سفیدی چشم)
- آب آوردن شکم (آسیت، Ascites)
- خارش‌های پوستی شدید
- حساسیت به داروها و عوارض جانبی آنها افزایش پیدا می‌کند.
- مشکلات حافظه
- اختلالات خواب
درجه بندی فیبروز کبدی چگونه است؟
برای درجه‌بندی فیبروز کبدی از سیستم‌های مختلفی مانند متاویر (metavir)، بتس (Batts) و لودیگ (Ludwig) استفاده می‌شود. در سیستم متاویر (metavir) درجه‌بندی فیبروز براساس فعالیت و پیشرفت بیماری است: به شکل زیر است:
مراحل بیماری از درجه A۰ تا A۳ در سیستم متاویر (metavir)
- A۰: بدون فعالیت
- A۱: فعالیت کم
- A۲: فعالیت در حد متوسط
- A۳: فعالیت شدید
مراحل بیماری از F۰ تا F۴ در سیستم متاویر (metavir):
F۰: عدم فیبروز
F۱: فیبروز پورتال بدون سپتوم
F۲: فیبروز پورتال با سپتوم کم
F۳: تعداد زیادی سپتوم بدون سیروز
F۴: سیروز
کدام گرید فیبروز کبدی خطرناک است؟
با توجه به این تقسیم‌بندی فردی که دچار فیبروز کبد f2 است، آسیب کمتری نسبت به فیبروز کبدی F2، F3 و F4 دارد.
دکتر علی بهشتی نامدار – فوق تخصص گوارش و کبد و متخصص داخلی
آدرس: مشهد، خیابان کوهسنگی 6 – ساختمان صدرا – طبقه دوم
051-38536962
دیدگاهتان را بنویسید